تفسیر آیه ی نهم از سوره ی بقره

در

ادامه مطلب...

تفسیر آیه ی هشتم از سوره بقره

.

یُخَدِعُونَ اللَّهَ وَالَّذِینَ ءَامَنُواْ وَمَا یَخْدَعُونَ إِلّا أَنْفُسَهُمْ

وَ مَا یَشْعُرُونَ‏(9)

(منافقان به پندار خود) با خداوند و مؤمنان نیرنگ مى‏كنند در حالى كه

جز خودشان را فریب نمى‏دهند، امّا نمى‏فهمند!

نكته ها :

«شعور» از ریشه‏ى «شَعر» به معناى مو مى‏باشد. كسى كه داراى فهم دقیق و موشكافانه باشد، اهل درك و شعور است. بنابراین منافق گمان مى‏كند كه دیگران را فریب مى‏دهد، زیرا درك درست ندارد. «لایشعرون»
مراد از حیله ومكر منافقان با خدا، یا خدعه ونیرنگ آنان با احكام خدا و دین الهى است كه آن را مورد تمسخر و بازیچه قرار مى‏دهند و یا به معناى فریبكارى نسبت به پیامبر خداست. یعنى همان‏گونه كه اطاعت و بیعت با رسول‏خدا، اطاعت و بیعت با خداست و خدعه با رسول‏خدا به منزله خدعه با خدا مى‏باشد كه روشن است این گونه فریبكارى و نیرنگ بازى با دین، خدعه و نیرنگ نسبت به خود است. چنانكه اگر پزشك، دستور مصرفِ دارویى را بدهد و بیمار به دروغ بگوید كه آنها را مصرف كرده‏ام، به گمان خودش پزشك را فریب داده و در حقیقت خود را فریب داده است كه فریب پزشك، فریب خود است.
برخورد اسلام با منافق، همانند برخورد منافق با اسلام است. او در ظاهر اسلام مى‏آورد، اسلام نیز او را در ظاهر مسلمان مى‏شمارد. او در دل ایمان ندارد و كافر است، خداوند نیز در قیامت او را با كافران محشور مى‏كند.
در روایتى از پیامبر اكرم‏صلى الله علیه وآله مى‏خوانیم: ریاكارى، خدعه با خداوند است.
قرآن، بازتاب كار نیك و بد انسان را براى خود او مى‏داند. چنانكه در این آیه مى‏فرماید: خدعه با دین، خدعه با خود است نه خدا. و در جاى دیگر مى‏فرماید: «اِن أحسنتم أحسنتم لانفسكم و اِن أسأتم فلها» اگر نیكى كنید، به خود نیكى كرده‏اید و اگر بدى كنید، به خود كرده‏اید.  یا در جاى دیگر مى‏فرماید: «ولا یَحیق المَكر السیّى‏ء الاّ بَاهلِه» نیرنگ بد، جز سازنده‏اش را فرا نگیرد.

پیام ها :

1- حیله‏گرى، نشانه‏ى نفاق است. «یخادعون اللّه»
 2- منافق، همواره در فكر ضربه زدن است. «یخادعون» (كلمه «خدعه» به معناى پنهان كردن امرى و اظهار نمودن امر دیگر، به منظور ضربه زدن است.)
 3- آثار نیرنگ، به صاحب نیرنگ بر مى‏گردد. «وما یَخدعون الاّ انفسهم»
 4- منافق، بى‏شعور است ونمى‏فهمد كه طرف حساب او خداوندى است كه همه‏ى اسرار درون او را مى‏داند ودر قیامت نیز از كار او پرده برمى‏دارد.«وما یشعرون»
 5 - خدعه و حیله، نشانه‏ى عقل و شعور نیست. «یخادعون... لایشعرون» در روایات مى‏خوانیم: عقل واقعى آن است كه توسط آن، انسان خداوند را بندگى نماید.